روياي سپيد


+ هوش هیجانی یا EQ قسمت اول

با سلام دوستان عزیز , غیبت چندماهه ی منو ببخشید. با شما هستم با تعریف هوش هیجانی

نوشتن در مورد هوش هیجانی، خیلی ساده نیست. نوشتن از یک واژه دقیق علمی‌ که تبدیل شده به یک واژه در روان‌شناسی عامه‌پسند. قبل از تعریف هوش هیجانی ابتدا هوش شناختی را تعریف می کنیم.

تا همین ۱۷ سال پیش هر فرد عادی یا متاسفانه هر روان‌شناسی که می‌خواست از موفقیت حرف بزند، فرمانده بلامنازع ذهنش کلمه «باهوش» بود. البته چون هوش هیجانی آن موقع تعریف نشده بود، هوش مساوی بود با هوش‌ شناختی.

وقتی شما می‌روید پیش یک روان‌سنج و می‌خواهید هوشتان را بسنجد، او به طور پیش‌فرض هوش شناختی شما را می‌سنجد و وقتی می‌گویید «عدد بده» رقمی ‌را به شما می‌دهد که مردم به آن می‌گویندIQ. این عدد نشان می‌دهد که شما از نظر توانایی‌های شناختی در چه سطحی هستید.

این توانایی‌های شناختی هم برخی معلومات مدرسه‌ای مثل استدلال، توانایی حل مسئله، اطلاعات عمومی، توانایی تعریف کردن واژه‌ها و در نهایت توانایی ساختن یک کل از تعدادی جزئیات است. پس هوش شناختی که می‌گویند یعنی باهوش بودن در استدلال کردن، محاسبه، حل مسئله، تعریف کردن واژه‌ها، اطلاعات عمومی ‌و چیزهای کاملا عقلانی و خشکی از این قبیل.

اما این هوش شناختی ۲عیب بزرگ داشت؛ اول اینکه بیشتر می‌توانست موفقیت در تحصیل را پیش‌بینی کند نه موفقیت در جنبه‌های دیگر زندگی، و دوم اینکه پایه‌های مغزی‌اش ارثی بود. الان حتی آسان‌گیرترین و خوش‌فکرترین نظریه‌پردازان هوش هم می‌گویند آخرین حد هوش شناختی یک آدم از همان اول عمرش مشخص است.

محیط زندگی‌اش فقط می‌تواند او را به این ماکسیمم برساند یا از قافله‌ای که حقش است، عقب نگه‌اش دارد؛ اما پیش رفتن از این ماکسیمم ژنتیکی ابدا ممکن نیست. این موضوع باعث شد هوش هیجانی با به بازار آمدن‌اش خیلی سر و صدا کند.

هوش شناختی تغییرناپذیر و  ارثی است، ولی هوش هیجانی کاملا آموختنی و وابسته به محیط است. در واقع هوش هیجانی، یک مهارت است.

هوش هیجانی، پیش‌بینی‌کننده خوبی برای موفقیت در زندگی زناشویی، شغلی، عبور از بحران‌ها، تربیت فرزندان، مدیریت و حتی آموزش و پرورش است؛ آموزش و پرورشی که به طور سنتی رقابت را بر توانایی‌های شناختی گذاشته بود (و متاسفانه در کشور ما هنوز هم تاکیدش همان‌هاست).

«هوش» به قول پیاژه – یکی از برترین‌های روان‌شناسی قرن بیستم – در یک تعریف دو کلمه‌ای، یعنی توانایی سازگار شدن. البته این سازگار شدن در فارسی خیلی معنای منفعلی دارد.

هوش یعنی اینکه آن‌قدر آدم توانا باشد که بتواند خودش را با هر شرایط جدیدی وفق دهد و با موفقیت از چالش‌های آن شرایط بگذرد. حالا این چالش می‌تواند حل یک مسئله سر امتحان باشد و می‌تواند مدیریت کردن خشم موقع یک بحران خانواده باشد.

هیجان توی گفت‌و‌گوهای ما ایرانی‌ها کلمه‌ای است که همیشه مساوی است با یک حس فعال و با ریتم تند مثل خوشحالی یا خشم یا تعجب زیاد. اما در واقع حیطه هیجان در کلمه هوش هیجانی وسیع‌تر از این حرف‌هاست.

از حس غمگینی ملایمی ‌که دم غروب به‌تان دست می‌دهد گرفته تا جدی گرفتن حالت صورت‌تان هنگام دروغ گفتن به استاد در کلاس درس. در واقع هیجان هم حس‌های تند و کند درونمان را شامل می‌شود و هم نمودی که خواسته و ناخواسته با ظاهرمان بروز می‌دهیم؛ ظاهری که فقط رنگ رخساره نیست.

یعنی تا قبل از تعریف شدن هوش هیجانی در روان‌شناسی معنی باهوش بودن، گذشتن موفق از چالش‌هایی بود که IQ بالا می‌خواست؛ مثلا محاسبات خفن یا اطلاعات عمومی ‌توپ، حالا دیگر هوش یک معنی دیگر هم پیدا کرده بود؛ یعنی گذشتن از چالش‌های هیجانی با استفاده از قدرت‌هایی مثل شکیبایی، توانایی همدلی کردن با دیگران، توانایی شناختن احساسات خود و توانایی مدیریت کردن هیجانات. البته یادتان باشد که معادل مفهوم  «هوش هیجانی» EI است و EQ تبدیل مفهوم هوش هیجانی به یک کمیت یا عدد؛ یعنی تست هوش هیجانی  را که از شما می‌گیرند، عددی که می‌دهند اسمش هست EQ.

هوش هیجانی باعث شد که هم نظر روان‌شناس‌ها در مورد موفقیت آدم‌ها تغییر اساسی پیدا کند و هم اعتبار جدیدی برای روان‌شناسی آورد.

در قسمت چگونه باهوش شدن یا همان آموختن مهارت هوش هیجانی را دوره می کنیم.

موسیقی ای که این بار برایتان آماده کرده ام , موسیقی روحانی و شاهکار بی نظیر لیزا ژرارد ( با همکاری هانس زیمر ) برای فیلم گلادیاتور ساخته ریدلی اسکات بنام قطعه " حالا آزادیم " هست .. نهایت لطافت در موسیقی همراه آوای روحانی کرال زن و همچنین تم شگفت انگیز آن ارزانی وچود نازنین تان:

دانلود قطعه " حالا آزادیم " از موسیقی فیلم گلادیاتور ساخته ی لیزا ژرارد.

و فراز این نوبت : " اگر برای یک اشتباه هزار دلیل بیاوری می شود هزار و یک اشتباه. "

تا نوبه بعد خدا نگهدارتان! بهروز باشید و موفق!

نویسنده : مهدی اسدی ; ساعت ۱۱:۱٢ ‎ب.ظ ; شنبه ٧ امرداد ۱۳٩۱
comment نظرات () لینک